İklim değişikliğine bağlı kuraklığı aşmak için çalışma yürüten Akdeniz Üniversitesi (AÜ) Ziraat Fakültesi'nde soğuğa ve hastalıklara dayanıklı nohut üretildi.

Türk çiftçisinin geleneksel şekilde bahar aylarında ektiği ve elle yolmak veya biçmek suretiyle hasat ettiği nohuttan, buğday gibi kolay ürün alabilmek için çalışan AÜ Ziraat Fakültesi'nde, yabancı ot ilaçlarına dayanıklı özel bir mutant ürün geliştirildi. Bu ürünü yabanıl çeşitlerle melezleyen uzmanlar hem soğuğa hem de hastalıklara karşı dayanıklı nohut üretti. Türk çiftçisi bu şekilde, 9 aylık hasat olgunluğuna ulaşan ürünü hem biçerdöverle hasat edebilecek hem de iki kat fazla verim alacak.

         Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Başkanı 
 Prof. Dr. Cengiz Toker, AA muhabirine yaptığı açıklamada, dünyayı bekleyen en 
 büyük tehlikelerden birinin iklim değişikliğine bağlı kuraklık olduğunu söyledi. 
 Kuraklığa karşı gıdalarla ilgili tüm dünyada araştırmalar yürütüldüğünü belirten 
 Toker, kendilerinin de soğuğa ve hastalıklara dayanıklı nohut üretimi üzerinde 
 çalıştıklarını kaydetti.
         
         -Dünyanın ilk yabancı ota dayanıklı nohutları elde edildi-
         
         Dünyada nohut yetiştirilen alanlardaki en önemli problemlerden birinin 
 yabancı ot sorunu olduğunu vurgulayan Toker, yabancı otlardan dolayı meydana 
 gelen ürün kaybının yüzde 40-90 civarında olduğunu belirtti. Yabancı otların 
 mekanik yöntemlerle ve elle yolunarak toplandığını ifade eden Toker, bunun geniş 
 alanlarda uygulanmasının zor ve pahalı bir yöntem olduğuna işaret etti.
         Farklı ülkelerde yabancı ot kontrolü için birçok yabancı ot ilacı 
 (herbisit) test edildiğini dile getiren Toker, bazı yabancı ot ilaçlarının 
 bitkiye zarar (toksik etki) verdiğini, bitkiye zarar vermeyen ilaçların da 
 sınırlı yabancı ot kontrolü yaptığını söyledi.
         Dünya genelinde yabancı ot ilaçlarına dayanıklı olarak lanse edilen 
 çeşitler olmasına rağmen, bunların genetiği değiştirilmiş organizmalar (GDO) 
 olduğuna işaret eden Toker, dünyada ilk herbisite (IMI) dayanıklı nohut türünü 
 mutasyon teknikleri kullanarak elde ettiklerini kaydetti.
         Toker, ''Herbisite dayanıklı nohut çalışması başlattık ve çok özel bir 
 mutant nohut geliştirdik. Dünyada ilk kez bizim tarafımızdan bulunan bu nohudun 
 patentini alacağız'' dedi.
         
         -''-18 dereceye dayanıklı''-         
         Kışlık ekilecek nohutların herbisitin yanı sıra soğuğa da dayanıklı 
 olması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Toker, şunları söyledi:
         ''Türkiye'de tescil edilen bazı çeşitler de hastalığa dayanıklı ama çok 
 azının kış performansında soğuğa toleranslı özelliği var. Bu durum bütün dünyada 
 büyük sıkıntı. Biz nohudu bu iki stres faktörüne dayanıklı hale getirmeye 
 çalıştık.
         Biz bitkinin genetiğiyle oynamıyoruz sadece gen yapılarını 
 değiştiriyoruz. Yabanilerle melezleme yaparak onlardaki dayanıklılık özelliğini 
 kültür yapılan nohutlara aktardık. Kültür yapılan nohutlara mutagen uygulayarak 
 genetik yapısını soğuğa dayanıklı olacak şekilde değiştirdik.
         Burdur'un Bucak ve Antalya'nın Korkuteli ilçelerinde yaptığımız 
 çalışmalarda materyallerimizin -18'e kadar düşük sıcaklıklara 
 katlanabildiklerini, kışı atlatabildiğini, hastalığa dayanıklı olduklarını 
 gördük.''
         Hedeflerinin çiftçilerin nohudu buğdayda olduğu gibi sonbaharda ekerek, 
 herbisite karşı ilaçlayıp biçer döverle biçilerek ürün alması olduğunu vurgulayan 
 Toker, ''Türkiye'de çiftçiler hastalıklara karşı korumak için nohudu Nisan, Mayıs 
 aylarında ekip, Temmuz'da hasat ediyor. Bitki boylu 20-30 santimetreye ancak 
 ulaşıyor. Yani makineli hasada uygun olmuyor. Dolayısıyla hasat elle yolunarak ya 
 da orakla biçilerek yapılıyor'' dedi.
         Nohudun üzerinde bazı organik asitlerin karışımından meydana gelen 
 yapının deriyi tahriş ettiğine dikkati çeken Toker, derinin tahriş olmaması için 
 insanların hasatta ellerine çorap giydiklerini söyledi.
         Ekim ve Kasım aylarında çalışmalarını yürüttükleri Bucak ve 
 Korkuteli'ndeki tarım alanlarına ektikleri nohudun hasadını Haziran'da 
 yaptıklarını belirten Toker, makineli hasada uygun olarak sonbaharda ekip kışlık 
 yetiştirdiğimiz için bitki boylarının 50-60 santimetreden 1 metreye kadar 
 uzadıklarını ve daha fazla çiçek meydana geldiğini söyledi.
         Bunun daha fazla verim olduğunu belirten Toker, ''Yazlık yetiştirilen 
 nohutlara göre kışlık yetiştirilen nohutların verim avantajı 2 katı olur. 
 Çiftçiler yazlık üründen 80-90 kilogram alırken biz bin metrekarede 572 kilogram 
 nohut aldık. Yani çiftçiler en az 150-200 kilogram alır. Bu da büyük bir 
 artıştır'' diye konuştu.
         Türkiye'nin yıllar önce dünyada en fazla nohut ihraç eden ülke konumunda 
 olduğunu ifade eden Toker, ''Kışlık yetiştirilen nohutlar ekildiğinde çiftçiler 
 çok kolay üretim tekniklerine sahip olacak ve Türkiye nohut üretiminde başaktör 
 olarak yeniden yerini alacak'' dedi.